भिजिटर भिसाबाट अस्ट्रेलिया पुगेर अर्को भिसामा जाने बाटो पनि कडा हुँदै; नेपाली विद्यार्थी र दम्पतीलाई के असर पर्न सक्छ?

काठमाडौं — अस्ट्रेलियाले अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थी, उनीहरूसँग जाने परिवारका सदस्य तथा भ्रमण भिसामा अस्ट्रेलिया पुगेर अर्को भिसामा जाने व्यवस्थासम्बन्धी नियममा महत्वपूर्ण परिवर्तन गर्ने घोषणा गरेको छ।

अस्ट्रेलियाका गृह मामिला मन्त्री टोनी बर्कले १७ सेप्टेम्बर २०२६ मा सार्वजनिक गरेको नयाँ आप्रवासन सुधार योजनाअनुसार अधिकांश अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थी तथा अध्ययनपछिको अस्थायी भिसामा रहेका व्यक्तिले आफ्नो श्रीमान्, श्रीमती वा सन्तानलाई आश्रित सदस्यका रूपमा भिसामा जोडेर अस्ट्रेलिया लैजाने व्यवस्थामा कडाइ गरिनेछ।

सरकारले यसलाई अधिकांश विद्यार्थी भिसामा आश्रित वा दोस्रो आवेदकको व्यवस्था सीमित गर्ने नीति भनेको छ।

यसको अर्थ नयाँ व्यवस्था कार्यान्वयनमा आएपछि अधिकांश अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थीका लागि अहिले जस्तो आफ्नो श्रीमान्, श्रीमती वा आश्रित सन्तानलाई विद्यार्थी भिसाकै आधारमा सँगै वा पछि अस्ट्रेलिया लैजान कठिन हुन सक्छ।

नेपाली विद्यार्थीलाई के असर पर्न सक्छ?

नेपालबाट अस्ट्रेलिया अध्ययन गर्न जाने विद्यार्थीका लागि यो परिवर्तन विशेष महत्वपूर्ण हुन सक्छ।

हाल आवश्यक सर्त पूरा गर्ने विद्यार्थीले आफ्नो श्रीमान्, श्रीमती वा आश्रित सन्तानलाई विद्यार्थी भिसामा परिवारको सदस्यका रूपमा समावेश गर्न सक्ने व्यवस्था छ।

तर नयाँ नीति लागू भएपछि अधिकांश विद्यार्थी तथा अध्ययनपछिको अस्थायी भिसामा रहेका व्यक्तिका परिवारलाई यही आधारमा अस्ट्रेलिया लैजाने व्यवस्था सीमित गर्ने सरकारको योजना छ।

यद्यपि सबै विद्यार्थीमाथि एउटै नियम लागू हुने छैन।

सरकारको घोषणाअनुसार केही विशेष समूह तथा अध्ययन तहका विद्यार्थीलाई छुट दिने तयारी छ। उदाहरणका लागि, विद्यावारिधि अर्थात् पीएचडी अध्ययन गर्ने विद्यार्थीका लागि परिवार लैजान पाउने व्यवस्था कायम रहन सक्ने उल्लेख गरिएको छ।

त्यसैले नेपालबाट स्नातक, स्नातकोत्तर वा अन्य अध्ययनका लागि अस्ट्रेलिया जाने र श्रीमान् वा श्रीमतीलाई पनि आश्रितका रूपमा लैजाने योजना बनाइरहेका व्यक्तिले नयाँ विस्तृत नियम सार्वजनिक भएपछि आफ्नो अवस्थाबारे स्पष्ट जानकारी लिनुपर्ने हुन्छ।

पहिले नै परिवारसहित अस्ट्रेलियामा रहेकालाई के हुन्छ?

अहिले नै विद्यार्थी भिसाको आधारमा श्रीमान्, श्रीमती वा सन्तानसहित अस्ट्रेलियामा रहेका परिवार तत्काल प्रभावित हुने वा परिवार छुट्टिनुपर्ने भन्ने अर्थ यो घोषणाको होइन।

सरकारले पहिल्यै परिवारका सदस्यलाई भिसामा समावेश गरेर अस्ट्रेलियामा रहेका व्यक्तिको विद्यमान अवस्था तत्काल परिवर्तन नगर्ने संकेत गरेको छ।

त्यसैले अहिले अस्ट्रेलियामा आश्रित परिवार सदस्यका रूपमा रहेका नेपालीले तत्काल देश छोड्नुपर्ने वा भिसा रद्द हुने भनेर बुझ्नु गलत हुन्छ।

तर भविष्यमा भिसा थप गर्दा, अर्को भिसामा जाँदा वा नयाँ परिवार सदस्यलाई बोलाउँदा नयाँ नियम लागू हुन सक्ने भएकाले विस्तृत व्यवस्था हेर्नुपर्ने हुन्छ।

भ्रमण भिसामा पनि कडाइ

नयाँ घोषणाको अर्को महत्वपूर्ण विषय भ्रमण भिसा अर्थात् भिजिटर भिसा हो।

अस्ट्रेलियाले भविष्यमा जारी गरिने भ्रमण भिसामा त्यहाँ पुगेपछि अर्को भिसाका लागि आवेदन दिएर बसाइ लम्ब्याउने बाटो सीमित गर्ने तयारी गरेको छ।

यसका लागि नयाँ भ्रमण भिसामा ‘नो फर्दर स्टे’ अर्थात् ‘थप बस्न नपाइने’ सर्त राख्ने घोषणा गरिएको छ।

यो व्यवस्था लागू भएपछि भ्रमण भिसामा अस्ट्रेलिया पुगेका व्यक्तिले सामान्य अवस्थामा अस्ट्रेलियाभित्रै बसेर अर्को प्रकारको भिसामा जाने वा बसाइ लम्ब्याउने सम्भावना निकै सीमित हुन सक्छ।

अस्ट्रेलिया सरकारले भ्रमण भिसामा जाने, त्यसपछि अर्को भिसाका लागि आवेदन दिने र अस्थायी मध्यवर्ती भिसाको आधारमा लामो समय बसिरहने प्रवृत्ति नियन्त्रण गर्न यस्तो व्यवस्था ल्याउन लागेको जनाएको छ।

नेपाली दम्पतीलाई कसरी असर पर्न सक्छ?

विशेष गरी श्रीमान् वा श्रीमती अस्ट्रेलियामा रहेका र अर्को व्यक्ति नेपालमा रहेका दम्पतीका लागि यो परिवर्तन महत्वपूर्ण हुन सक्छ।

उदाहरणका लागि, अस्ट्रेलियामा रहेको श्रीमान् वा श्रीमतीलाई भेट्न पहिले भ्रमण भिसामा जाने र अस्ट्रेलिया पुगेपछि त्यहीँबाट जोडीसम्बन्धी भिसा अर्थात् पार्टनर भिसा वा अर्को भिसाका लागि आवेदन दिने योजना बनाइरहेका व्यक्तिलाई नयाँ नियमले असर गर्न सक्छ।

भविष्यको भ्रमण भिसामा ‘थप बस्न नपाइने’ सर्त राखिएमा भ्रमण भिसालाई अर्को भिसातर्फ जाने माध्यमका रूपमा प्रयोग गर्न कठिन हुनेछ।

त्यसैले “पहिले भ्रमण भिसामा अस्ट्रेलिया जाने, त्यसपछि त्यहीँबाट अर्को भिसा लगाउने” योजनामा रहेका नेपालीले नयाँ नियम लागू भएपछि आफ्नो भिसामा राखिएको सर्त विशेष रूपमा हेर्नुपर्ने हुन्छ।

पार्टनर भिसा बन्द भएको भने होइन

यहाँ बुझ्नुपर्ने सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा के हो भने अस्ट्रेलियाले पार्टनर भिसा बन्द गरेको छैन।

अस्ट्रेलियाली नागरिक, स्थायी बसोबास अनुमति प्राप्त व्यक्ति वा योग्य न्युजिल्यान्ड नागरिकका श्रीमान्, श्रीमती वा मान्य सहजीवनमा रहेका साथीका लागि उपलब्ध पार्टनर भिसाको व्यवस्था कायम छ।

त्यसैले सामाजिक सञ्जालमा देखिने “अब श्रीमान्–श्रीमती अस्ट्रेलिया जान पाउँदैनन्”, “डिपेन्डेन्ट भिसा पूर्ण रूपमा बन्द भयो” वा “पार्टनर भिसा बन्द भयो” जस्ता दाबीलाई सीधै सही मान्न मिल्दैन।

मुख्य परिवर्तन विद्यार्थी भिसामा परिवारका सदस्य थप्ने व्यवस्था तथा भ्रमण भिसाबाट अस्ट्रेलियाभित्रै अर्को भिसामा जाने प्रक्रियासँग सम्बन्धित छ।

पार्टनर भिसा पर्खिरहेका दम्पतीका लागि केही सहजता आउन सक्छ?

अस्ट्रेलिया सरकारले नयाँ भ्रमण भिसाको व्यवस्थाले वास्तविक भ्रमणका लागि आउने व्यक्तिलाई केही अवस्थामा सहज बनाउन सक्ने पनि जनाएको छ।

अहिले अस्ट्रेलियाबाहिर रहेका श्रीमान् वा श्रीमतीले पार्टनर भिसाका लागि आवेदन दिएर निर्णय पर्खिरहेका बेला भ्रमण भिसा माग्दा, उनीहरू अस्ट्रेलिया पुगेपछि फर्किन्छन् कि त्यहीँ अर्को भिसामा जाने प्रयास गर्छन् भन्ने विषय पनि मूल्यांकन हुने गरेको छ।

यदि भ्रमण भिसामै निश्चित समयपछि फर्किनुपर्ने सर्त स्पष्ट भयो भने पार्टनर भिसाको निर्णय पर्खिरहेका व्यक्तिले आफ्नो श्रीमान् वा श्रीमती भेट्न अस्ट्रेलिया जाने भ्रमण भिसाको आवेदन गर्दा त्यसले सकारात्मक भूमिका खेल्न सक्ने सरकारको तर्क छ।

तर पार्टनर भिसा आवेदन गरेको व्यक्ति स्वतः भ्रमण भिसाका लागि योग्य हुन्छ भन्ने होइन। भ्रमण भिसाको आवेदन छुट्टै मूल्यांकन हुन्छ र आवश्यक मापदण्ड पूरा गर्नुपर्छ।

“पहिले एक जना जाने, पछि श्रीमान्–श्रीमती बोलाउने” योजनामा हुनुहुन्छ?

नेपालबाट अस्ट्रेलिया अध्ययनका लागि जाने धेरै दम्पतीमा पहिले एक जना विद्यार्थी भिसामा जाने र केही समयपछि श्रीमान् वा श्रीमतीलाई आश्रित सदस्यका रूपमा बोलाउने अभ्यास छ।

नयाँ व्यवस्था लागू भएपछि यही योजना सबैभन्दा बढी प्रभावित हुन सक्ने देखिन्छ।

त्यसैले अस्ट्रेलियामा अध्ययनको तयारी गरिरहेका दम्पतीले अब विश्वविद्यालय वा कलेजको भर्ना मात्रै हेरेर निर्णय नगरी:

• आफू पढ्न जाने तह र विषयमा परिवार लैजान पाउने व्यवस्था छ कि छैन,
• श्रीमान् वा श्रीमतीलाई आश्रित सदस्यका रूपमा लैजान पाइन्छ कि पाइँदैन,
• नयाँ नियम कहिलेदेखि लागू हुन्छ,
• पहिले नै आवेदन दिइसकेकालाई पुरानो वा नयाँ कुन नियम लागू हुन्छ,
• र परिवारका सदस्यका लागि छुट्टै भिसाको विकल्प उपलब्ध छ कि छैन

भन्ने कुरा पनि बुझ्न आवश्यक हुनेछ।

घोषणा भएको हो, सबै नियम तत्काल लागू भएको होइन

अहिलेको सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा यही हो।

१७ सेप्टेम्बर २०२६ मा अस्ट्रेलिया सरकारले नीतिगत परिवर्तनको घोषणा गरेको हो।

तर सबै परिवर्तन कुन मितिदेखि लागू हुने, पहिले आवेदन दिइसकेका व्यक्तिलाई के हुने, कुन अध्ययन तह वा पाठ्यक्रमलाई छुट दिइने र विस्तृत प्रक्रिया कस्तो हुने भन्ने विषयमा थप प्राविधिक विवरण आउन बाँकी छ।

त्यसैले अहिले नै आवेदन दिइसकेका, भिसा प्रक्रियामा रहेका वा श्रीमान्–श्रीमतीलाई पछि बोलाउने तयारीमा रहेका नेपालीले सामाजिक सञ्जालका हल्लाका आधारमा आवेदन रद्द गर्ने वा योजना परिवर्तन गर्नेभन्दा अस्ट्रेलियाको गृह मामिला विभागबाट आउने आधिकारिक विवरण हेर्नु उपयुक्त हुन्छ।

छोटकरीमा नेपालीले के बुझ्ने?

पहिलो, अस्ट्रेलियाले पार्टनर भिसा बन्द गरेको होइन।

दोस्रो, अधिकांश विद्यार्थी भिसामा श्रीमान्, श्रीमती वा सन्तानलाई आश्रित सदस्यका रूपमा लैजाने व्यवस्था कडा गर्ने घोषणा भएको छ।

तेस्रो, भ्रमण भिसामा अस्ट्रेलिया पुगेर त्यहीँबाट अर्को भिसामा जाने बाटो पनि सीमित गर्ने तयारी छ।

चौथो, पहिल्यै परिवारसहित अस्ट्रेलियामा रहेका विद्यार्थीको परिवार तत्काल छुट्टिनुपर्ने अवस्था आएको छैन।

पाँचौँ, नयाँ नियमको पूर्ण कार्यान्वयन मिति, छुट पाउने समूह र पहिले आवेदन दिइसकेकाका लागि लागू हुने व्यवस्था अझै विस्तृत रूपमा स्पष्ट हुन बाँकी छ।

त्यसैले अस्ट्रेलिया अध्ययनका लागि जाने, श्रीमान् वा श्रीमतीलाई पछि बोलाउने वा भ्रमण भिसाबाट अस्ट्रेलिया पुगेर अर्को भिसातर्फ जाने योजना बनाइरहेका नेपालीले पछिल्लो आधिकारिक नियम बुझेर मात्रै निर्णय गर्नु उपयुक्त हुन्छ।