‘आमाले बोलाउँदा छोरो गाउँ नफर्किने भन्ने हुँदैन, परदेशमा त्यति ताकत छैन’— छठ मनाउन घर फर्किएका भारतीय युवकको कथाले सामाजिक सञ्जालमा चर्चा बटुल्यो।

काठमाडौं। रोजगारीका लागि घरपरिवारबाट टाढा बस्नु धेरै श्रमिकको बाध्यता हो। दिनभर मेहनत गरेर कमाएको पैसा बचाउने, परिवारलाई पठाउने र भविष्यका लागि केही जोहो गर्ने उनीहरूको सपना हुन्छ। तर कहिलेकाहीँ पैसाभन्दा परिवारसँग बिताउने समय र आत्मीयता ठूलो हुन्छ।

भारतको बिहारका २० वर्षीय श्रमिक शत्रुघ्न कुमारको कथा यस्तै छ।

चेन्नईको एक फलाम कारखानामा वेल्डिङको काम गर्ने शत्रुघ्नले छठ पर्वमा आमाबुबा र परिवारसँग समय बिताउन आफ्नो झन्डै एक महिनाको कमाइ हवाई टिकटमा खर्च गरेका छन्।

उनको मासिक कमाइ करिब १५ हजार भारतीय रुपैयाँ छ। यही कमाइको अधिकांश रकम खर्च गरेर उनी चेन्नईबाट विमानमार्फत बिहारको पटना पुगेका हुन्।

उनको हवाई यात्राको भिडियो सामाजिक सञ्जालमा भाइरल भएपछि अहिले धेरै मानिसले उनको निर्णय र परिवारप्रतिको मायाको प्रशंसा गरिरहेका छन्।

आमासँग गरेको वाचा पूरा गर्न चार महिनाअघि नै टिकट

भारतको बिहारस्थित नालन्दा जिल्लाको नगरनौसा क्षेत्रका शत्रुघ्न सामान्य श्रमिक परिवारका युवा हुन्।

रोजगारीका लागि चेन्नई पुगेका उनी एउटा फलाम कारखानामा वेल्डरको काम गर्छन्। काम गरेर कमाएको पैसाबाट परिवारलाई आर्थिक सहयोग पनि गर्दै आएका छन्।

भारतीय सञ्चारमाध्यम अमर उजालाका अनुसार शत्रुघ्नले यसपटक छठ पर्वमा रेलको भीडभाड सहनुभन्दा विमानबाट घर फर्किने वाचा आफ्नी आमा र परिवारसँग गरेका थिए।

त्यही वाचा पूरा गर्न उनले करिब चार महिनाअघि नै हवाई टिकट बुक गरेका थिए।

टिकटको मूल्य उनको झन्डै एक महिनाको कमाइ बराबर थियो। तर लामो समयपछि परिवारलाई भेट्ने खुसी र पहिलोपटक विमान चढ्ने सपना उनका लागि विशेष बन्यो।

पहिलो हवाई यात्राको खुसी, भिडियो बन्यो भाइरल

शत्रुघ्नका लागि यो जीवनकै पहिलो हवाई यात्रा थियो।

विमानभित्र बसेर उनले आफ्नो यात्राको भिडियो खिचे। विमानका कर्मचारीसँगको उनको छोटो संवाद र खुसी देखिएको भिडियो सामाजिक सञ्जालमा व्यापक रूपमा फैलियो।

उनको इन्स्टाग्राम अकाउन्ट @mafiya31740 बाट सार्वजनिक गरिएको भिडियोमा एउटा भावनात्मक सन्देश पनि राखिएको थियो।

‘माँ बुलाए और बेटा गाँव ना जाए, परदेस में इतना दम नहीं है।’

यसको नेपाली भावार्थ हो, ‘आमाले बोलाउँदा छोरो गाउँ नफर्किने भन्ने हुँदैन, परदेशमा उसलाई रोक्न सक्ने त्यति शक्ति छैन।’

उनको यही सन्देशले धेरैको मन छोएको छ।

गाउँ पुग्दा फूलमालाले स्वागत

हवाई यात्रा गरेर पटना हुँदै आफ्नो गाउँ पुगेपछि शत्रुघ्नलाई परिवार र स्थानीय बासिन्दाले खुसीसाथ स्वागत गरे।

भारतीय सञ्चारमाध्यमका अनुसार गाउँलेहरूले उनलाई फूलमाला लगाइदिए। उनले आमासँग गरेको वाचा पूरा गरेकोमा परिवार पनि खुसी भयो।

सामाजिक सञ्जालमा उनको कथा चर्चित भएपछि विभिन्न युट्युबर तथा डिजिटल सामग्री निर्माताहरू पनि उनको अनुभव बुझ्न गाउँ पुगेका छन्।

सामान्य श्रमिकको व्यक्तिगत यात्रा अहिले धेरै मानिसलाई परिवार, मेहनत र साना सपनाको महत्त्व सम्झाउने कथा बनेको छ।

चाडपर्वमा घर फर्किनु पनि धेरै श्रमिकका लागि चुनौती

शत्रुघ्नको कथा केवल हवाई यात्राको कथा होइन। यसले रोजगारीका लागि परिवारबाट टाढा रहेका लाखौँ श्रमिकको भावना पनि प्रतिनिधित्व गर्छ।

भारतका विभिन्न सहरमा रोजगारी गर्ने बिहारका श्रमिकका लागि छठ पर्व घर फर्किने महत्वपूर्ण अवसर हो। तर लामो दूरीका रेलमा टिकट नपाउनु, यात्राको खर्च महँगो हुनु र कामबाट बिदा मिलाउन कठिनाइ हुनु उनीहरूका साझा समस्या हुन्।

अमर उजालाका अनुसार शत्रुघ्नसँग चेन्नईमा काम गर्ने केही साथी भने रेलको टिकट नपाएकै कारण घर फर्किन सकेनन्।

यस वर्षको मुख्य छठ पर्व नोभेम्बर १३ देखि १६, २०२६ सम्म मनाइँदै छ।

कमाइभन्दा ठूलो परिवारसँग बिताउने समय

शत्रुघ्नले झन्डै एक महिनाको तलब हवाई टिकटमा खर्च गरेको विषयमा सामाजिक सञ्जालमा फरकफरक प्रतिक्रिया आएका छन्।

केहीले आर्थिक हिसाबले यति ठूलो रकम यात्रामा खर्च गर्नु उचित नहुने टिप्पणी गरेका छन् भने धेरैले मेहनत गरेर कमाएको पैसाबाट आफ्नो सपना पूरा गर्ने उनको निर्णयको समर्थन गरेका छन्।

उनको निर्णय सबैका लागि आर्थिक रूपमा उपयुक्त नहुन सक्छ। श्रमिकका लागि बचत, पारिवारिक जिम्मेवारी र भविष्यको आर्थिक सुरक्षा पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण हुन्छन्।

तर शत्रुघ्नको कथाले एउटा महत्वपूर्ण सन्देश दिन्छ—मानिसले कमाउने पैसा जीवन चलाउनका लागि हो, र जीवनमा परिवारसँग बिताउने समय, खुसी तथा आत्मीयताको पनि आफ्नै मूल्य हुन्छ।

नेपाली श्रमिकका लागि पनि आत्मीय कथा

यो कथा भारतको भए पनि नेपालका धेरै परिवारका लागि परिचित अनुभव हो।

नेपालका हजारौँ युवा रोजगारीका लागि घरबाट टाढा भारतका विभिन्न सहर तथा खाडी मुलुक, मलेसिया, दक्षिण कोरिया, जापान र अन्य देशमा काम गरिरहेका छन्।

उनीहरूमध्ये धेरैले दशैँ, तिहार, छठ वा अन्य पारिवारिक अवसरमा पनि घर फर्किन पाउँदैनन्। कतिपयलाई कामबाट बिदा मिल्दैन, कतिपयसँग यात्राको खर्च पुग्दैन।

परदेशमा काम गर्नेहरूका लागि घरबाट आउने एउटा फोन, आमाबुबाको आवाज र परिवारसँग चाडपर्व मनाउने अवसरको ठूलो भावनात्मक महत्त्व हुन्छ।

शत्रुघ्नको कथाले यही वास्तविकतालाई सम्झाएको छ।

किनकि कमाइ फेरि गर्न सकिएला, तर परिवारसँग बिताउन छुटेका केही पलहरू सधैँ फर्काउन सकिँदैन।

स्रोत: Times of India, NDTV, India Today र Amar Ujala, अक्टोबर २०२६।