काठमाडौं — मनमा निरन्तर निराशा, असह्य तनाव वा आफूलाई हानि पुर्‍याउने सोच आइरहेको छ भने राष्ट्रिय आत्महत्या रोकथाम हेल्पलाइन ११६६ मा फोन गरी निःशुल्क मनोपरामर्श लिन सकिन्छ। बाढीका कारण भावनात्मक कठिनाइ भोगिरहेका व्यक्तिका लागि नेपाल मनोचिकित्सक संघले पनि अनलाइन विशेषज्ञ परामर्शको व्यवस्था गरेको जनाएको छ।

राष्ट्रिय स्वास्थ्य शिक्षा, सूचना तथा सञ्चार केन्द्रले सार्वजनिक गरेको सन्देशमा निरन्तर निराशाको भावना आएमा जुनसुकै बेला ११६६ मा फोन गरेर मनोपरामर्शकर्तासँग कुराकानी गर्न आग्रह गरिएको छ। नेपाल मनोचिकित्सक संघको छुट्टै सूचनामा बाढी प्रभावितलाई चिन्ता, तनाव, डर, शोक तथा मानसिक आघातको अवस्थामा सहयोग उपलब्ध गराइने उल्लेख छ।

११६६ मा चौबीसै घण्टा निःशुल्क परामर्श

ललितपुरको लगनखेलस्थित मानसिक अस्पतालमा स्थापित राष्ट्रिय आत्महत्या रोकथाम हेल्पलाइन ११६६ चौबीसै घण्टा सञ्चालन हुने सेवा हो। यसले मानसिक संकटमा रहेका व्यक्तिलाई फोनमार्फत परामर्श दिने तथा आवश्यक थप उपचार र सहयोगमा जोड्ने काम गर्छ। यो सेवा बाढी प्रभावितका लागि मात्र सीमित छैन।

सेवा लिन फोनमा ११६६ डायल गरेर कल गर्न सकिन्छ। प्रारम्भिक परामर्शका लागि अस्पतालमै पुग्नुपर्दैन। नेपाल टेलिकमबाट यस नम्बरमा निःशुल्क फोन गर्न सकिने विश्व स्वास्थ्य संगठनको विवरणमा उल्लेख छ। एनसेलको आधिकारिक आपत्कालीन सेवा सूचीमा पनि ११६६ मा कल निःशुल्क हुने जनाइएको छ।

फोन गर्दा आफूलाई कस्तो भइरहेको छ र कस्तो सहयोग चाहिएको हो भन्ने कुरा आफ्नै शब्दमा बताउन सकिन्छ। कुराकानी सुरु गर्न कठिन भए “मलाई धेरै गाह्रो भइरहेको छ, कसैसँग कुरा गर्न चाहन्छु” भनेर सुरु गर्न सकिन्छ। आफूलाई तत्काल हानि पुर्‍याउने डर भए त्यो कुरा सुरुमै जानकारी दिनुहोस्।

विश्व स्वास्थ्य संगठनले वर्णन गरेको सेवा प्रक्रियाअनुसार परामर्शकर्ताले व्यक्तिको कुरा सुनेर अवस्था तथा जोखिम बुझ्छन्। आवश्यकताअनुसार परिवार वा सहयोगी व्यक्तिसँग समन्वय, चिकित्सकसँग भेट्न सहजीकरण र पुनः सम्पर्कमार्फत सहयोगसमेत गरिन्छ।

बाढी प्रभावितका लागि अनलाइन मनोचिकित्सा परामर्श

नेपाल मनोचिकित्सक संघ अर्थात् Psychiatrists’ Association of Nepal को सूचनाअनुसार बाढी प्रभावितले ९७१७०९१७६८ (9717091768) मा सम्पर्क गरी अनलाइन परामर्शका लागि समय र सहयोग माग्न सक्छन्। संघको सूचनामा सेवा सातै दिन, चौबीसै घण्टा उपलब्ध हुने उल्लेख छ। संघको सामाजिक सञ्जालमा पनि यही सम्पर्क नम्बर र उपलब्ध समय राखिएको छ।

सूचनाअनुसार यस सेवाबाट निम्न विषयमा सहयोग उपलब्ध हुनेछ:

• चिन्ता, तनाव र डर व्यवस्थापन।
• उदासी, शोक तथा मानसिक आघातमा सहयोग।
• भावनात्मक सहयोग र परामर्श।
• मानसिक स्वास्थ्य राम्रो राख्न आवश्यक मार्गदर्शन।

संघले सेवा गोपनीयता र संवेदनशीलतासहित व्यावसायिक रूपमा प्रदान गरिने जनाएको छ। अनलाइन परामर्शका लागि प्रयोग हुने एप वा लिंक तथा सेवा शुल्कबारे सूचनामा उल्लेख छैन। त्यसैले सम्पर्क नम्बरमा फोन गरी परामर्श लिने माध्यम, समय र शुल्क भए–नभएको जानकारी लिन सकिन्छ।

कुन सेवाका लागि कहाँ सम्पर्क गर्ने?

सहयोग खोज्न प्रोत्साहन गर्ने राष्ट्रिय प्रयास

मानसिक स्वास्थ्यबारे खुलेर कुरा गर्न र आवश्यक सेवा खोज्न प्रोत्साहन गर्ने उद्देश्यले सरकारले राष्ट्रिय मानसिक स्वास्थ्य अभियान पनि सुरु गरेको थियो। १० डिसेम्बर २०२५ मा प्रकाशित युनिसेफ र विश्व स्वास्थ्य संगठनको संयुक्त विज्ञप्तिअनुसार, अभियानले मानसिक स्वास्थ्यसम्बन्धी लाञ्छना घटाउने, परिवारको सहभागिता बढाउने र बालबालिका तथा वयस्कलाई कहाँ र कसरी सहयोग पाइन्छ भन्ने जानकारी दिने लक्ष्य राखेको छ।

तत्काल जोखिम भए परामर्शको समय पर्खेर नबस्नुहोस्

कसैले आफूलाई हानि पुर्‍याउन सक्ने तत्काल जोखिम देखिएमा उनलाई एक्लै नछोड्नुहोस्। सुरक्षित रूपमा साथ दिनुहोस् र स्वास्थ्यकर्मी वा आपत्कालीन सेवाको सहयोग लिनुहोस्। विश्व स्वास्थ्य संगठनले सम्बन्धित व्यक्तिको कुरा ध्यानपूर्वक सुन्न, हानि पुर्‍याउन सक्ने वस्तुमा पहुँच घटाउन र उपचारमा जान साथ दिन सुझाएको छ।

तत्काल उद्धार वा उपचार आवश्यक भए नजिकको अस्पतालको आकस्मिक कक्षमा जानुहोस् वा नेपाल प्रहरीको १०० नम्बरमा सम्पर्क गर्नुहोस्। यस्तो अवस्थामा हेल्पलाइनको जवाफ वा अनलाइन परामर्शको समय पर्खेर मात्र नबस्नुहोस्।