विदेशमा काम गर्दा स्वास्थ्य समस्या परे नेपालकै डाक्टरसँग निःशुल्क परामर्श
WhatsApp, Viber, IMO वा Botim बाट लिन सकिन्छ टेलिमेडिसिन सेवा; कागजातविहीन अवस्थामा काम गरिरहेका नेपाली श्रमिकले पनि सेवा पाउने
काठमाडौं। रोजगारी र आम्दानीको खोजीमा लाखौँ नेपाली अहिले देशबाहिर छन्। विदेशमा रहेका नेपालीको ठ्याक्कै संख्या यकिन नभए पनि ३० लाखभन्दा बढी नेपाली विदेशमा बसोबास तथा काम गरिरहेको अनुमान छ। गत आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा मात्रै ७ लाख ९२ हजार १८७ जनाले नयाँ तथा पुनः श्रम स्वीकृति लिएका थिए।
यो पनि हेर्नुहोस् – यो साताका अवसर
परिवार र आफ्नो परिचित वातावरणबाट टाढा बसेर काम गर्दा बिरामी पर्दा के गर्ने, कसलाई सोध्ने र उपचार कहाँ गराउने भन्ने समस्या धेरै श्रमिकले भोग्न सक्छन्। भाषाको समस्या, उपचार खर्च, स्वास्थ्य बीमाको अभाव, अस्पतालसम्म पुग्न कठिनाइ वा कामबाट बिदा नपाउने अवस्थाले सामान्य स्वास्थ्य समस्या हुँदा पनि समयमै चिकित्सकीय सल्लाह लिन कठिन हुन सक्छ। यस्तै अवस्थामा विदेशमै बसेर नेपालका स्वास्थ्यकर्मीसँग परामर्श लिन सकिने निःशुल्क टेलिमेडिसिन सेवा उपलब्ध छ।
वैदेशिक रोजगार बोर्डको सचिवालय र वीर अस्पतालको सहकार्यमा विदेशमा रहेका नेपाली श्रमिकका ला
गि यो सेवा सञ्चालन गरिएको हो। संलग्न सूचनाअनुसार स्वास्थ्यसम्बन्धी समस्या हुँदा श्रमिकले मोबाइल तथा अनलाइन माध्यमबाट चिकित्सकसँग कुराकानी गरी सुझाव, परामर्श र आवश्यक उपचारसम्बन्धी जानकारी लिन सक्छन्। यो सेवा लिन श्रमिकले परामर्श शुल्क तिर्नुपर्दैन। वैदेशिक रोजगार बोर्डले पनि टेलिमेडिसिनका लागि +९७७–९८५१३४५७०१ र +९७७–९८५१३४५७०२ नम्बर उपलब्ध गराएको छ।
कसरी लिने टेलिमेडिसिन सेवा?
स्वास्थ्य समस्या देखिएमा सबैभन्दा पहिले +९७७–९८५१३४५७०१ वा +९७७–९८५१३४५७०२ नम्बर मोबाइलमा सेभ गर्न सकिन्छ। यी नम्बरमा WhatsApp, Viber, IMO वा उपलब्ध अनलाइन माध्यम प्रयोग गरी सम्पर्क गर्न सकिन्छ।
सम्पर्क भएपछि आफूलाई भएको स्वास्थ्य समस्या र कस्तो सेवा चाहिएको हो भन्ने जानकारी टेलिमेडिसिन सेवामा कार्यरत स्वास्थ्यकर्मीलाई दिनुपर्छ। त्यसपछि आवश्यकताअनुसार अडियो वा भिडियो कलमार्फत चिकित्सकसँग परामर्श लिन सकिन्छ।
चिकित्सकले औषधि आवश्यक ठहर गरेमा प्रेस्क्रिप्सन डिजिटल रूपमा पठाउन सकिन्छ। श्रमिकले मोबाइलमा आएको प्रेस्क्रिप्सन देखाएर वा प्रिन्ट गरेर आफू बसेको स्थान नजिकको औषधि पसलबाट औषधि लिन सक्छन्। स्वास्थ्य परामर्श सेवा निःशुल्क भए पनि आवश्यक औषधिको खर्च भने श्रमिक आफैँले बेहोर्नुपर्ने हुन सक्छ।
कागजात नभएका श्रमिकले पनि सेवा लिन सक्छन्
यस सेवाको महत्त्वपूर्ण पक्ष भनेको औपचारिक श्रम स्वीकृति लिएर गएका श्रमिकमा मात्र सीमित नहुनु हो। संलग्न सूचनाअनुसार वैदेशिक रोजगारीका क्रममा विभिन्न देशमा रहेका नेपाली नागरिक तथा प्रवासी श्रमिकसँगै विभिन्न परिस्थितिमा विदेश पुगेर कागजातविहीन वा अलपत्र अवस्थामा काम गरिरहेका नेपाली श्रमिकले समेत टेलिमेडिसिन सेवा लिन सक्छन्।
अर्थात् स्वास्थ्य समस्या भएपछि आफ्नो आप्रवासन वा कागजातको अवस्थाका कारण चिकित्सकीय परामर्श लिन हिचकिचाउनुपर्ने अवस्था छैन।
सेवा कति बजे उपलब्ध हुन्छ?
संलग्न जानकारीमा टेलिमेडिसिन सेवा नेपाली समयअनुसार बिहान १० बजेदेखि साँझ ५ बजेसम्म उपलब्ध हुने उल्लेख छ।
तर सेवा समयसम्बन्धी पछिल्लो अवस्था बुझ्नु महत्त्वपूर्ण छ। २०८३ असार ३१ मा प्रकाशित पछिल्लो विवरणअनुसार सरकारले शनिबार र आइतबार दुई दिन सार्वजनिक बिदा लागू गरेपछि वीर अस्पतालको यो सेवा सोमबारदेखि शुक्रबार बिहान १० बजेदेखि साँझ ५ बजेसम्म मात्र सञ्चालन भइरहेको थियो। उक्त विवरणअनुसार दैनिक ३५ भन्दा बढी प्रवासी श्रमिकले सेवा लिइरहेका थिए र ४६ भन्दा बढी देशबाट नेपालीले यो सेवा प्रयोग गरेका थिए।
त्यसैले बिदा वा सेवा समय परिवर्तन हुन सक्ने भएकाले सम्पर्क गर्नुअघि श्रमाधान कल सेन्टर ११४१ बाट पनि अद्यावधिक जानकारी लिन सकिन्छ।
थप समस्या वा जानकारीका लागि श्रमाधानमा सम्पर्क
वैदेशिक रोजगार बोर्डका अनुसार श्रम तथा वैदेशिक रोजगारसँग सम्बन्धित जानकारी वा सहयोगका लागि श्रमाधान कल सेन्टरको निःशुल्क नम्बर ११४१ मा सम्पर्क गर्न सकिन्छ। त्यस्तै १६६००१५०००५ नम्बर तथा +९७७–९८५१३४७२२२ मा IMO वा Viber मार्फत पनि सम्पर्क गर्न सकिने बोर्डले जनाएको छ।
विदेशमा बस्दा स्वास्थ्य समस्या सामान्य देखिए पनि लामो समय बेवास्ता गर्नु उचित हुँदैन। विशेषगरी कामको चाप, निद्राको समस्या, मानसिक तनाव, चिन्ता, एक्लोपन वा अन्य शारीरिक समस्या भए समयमै स्वास्थ्यकर्मीसँग कुरा गर्नु उपयोगी हुन्छ। पछिल्लो विवरणमा टेलिमेडिसिन सेवामा निद्रा नलाग्ने, चिन्ता, थकान तथा मानसिक स्वास्थ्यसम्बन्धी समस्या लिएर समेत श्रमिकले सम्पर्क गर्ने गरेको उल्लेख छ।
तर टेलिमेडिसिन मुख्यतः परामर्श सेवा हो। गम्भीर दुर्घटना, अत्यधिक रक्तस्राव, बेहोस हुने, सास फेर्न गाह्रो हुने, तीव्र छाती दुख्ने वा तत्काल उपचार आवश्यक पर्ने अवस्था भए अनलाइन परामर्शको प्रतीक्षा नगरी आफू रहेको देशको नजिकको अस्पताल वा आपतकालीन स्वास्थ्य सेवामा पुग्नु आवश्यक हुन्छ।
संलग्न सचेतनामूलक सामग्रीमा सूचनाको स्रोतका रूपमा श्रमाधान कल सेन्टर, वैदेशिक रोजगार बोर्ड र वीर अस्पतालको टेलिमेडिसिन कार्यालय उल्लेख गरिएको छ।
