रोमानियामा विदेशी कामदार भर्नाको सरकारी पोर्टल पुनः सञ्चालन गर्ने तयारी, करिब ४०० पेशामा रोजगारीको सम्भावना

नोभेम्बर मध्यसम्म ‘वर्क इन रोमानिया’ पोर्टलका रोकिएका सेवा सञ्चालन गर्ने तयारी, नेपाली कामदारले पनि रोजगारदाता र वैधानिक भर्ना प्रक्रियाबारे जानकारी लिन सक्ने।

काठमाडौं। वैदेशिक रोजगारीका लागि नेपालीहरूको एक प्रमुख गन्तव्य रोमानियाले विदेशी कामदार भर्नाको प्रक्रियालाई व्यवस्थित र पारदर्शी बनाउन सञ्चालनमा ल्याएको सरकारी अनलाइन पोर्टल ‘वर्क इन रोमानिया’ (Work in Romania) का रोकिएका सेवा पुनः सञ्चालन गर्ने तयारी गरेको छ।

रोमानियाको गृह मन्त्रालयले सन् २०२६ अगस्ट ६ मा सञ्चालनमा ल्याएको यो पोर्टलका केही सेवा कानुनी विवादका कारण सेप्टेम्बरदेखि अवरुद्ध भएका थिए।

रोमानियाको सरकारी समाचार संस्था एजरप्रेस (AGERPRES) का अनुसार विदेशी कामदार भर्नासम्बन्धी रोजगारदाता संघले नोभेम्बरको मध्यसम्म पोर्टल पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा ल्याउने तयारी भइरहेको जनाएको छ।

यससँगै विदेशी कामदार आवश्यक पर्ने पेशाहरूको सूची हालको २८९ बाट बढाएर करिब ४०० पुर्‍याउने प्रस्तावसमेत अघि बढाइएको छ।

यसले रोमानियामा रोजगारी खोजिरहेका नेपालीसहित युरोपेली संघबाहिरका कामदारका लागि थप अवसर सिर्जना गर्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ। यद्यपि, सूचीमा पेशा थपिनु भनेको ती सबै पेशामा तत्काल कर्मचारी माग भएको भन्ने होइन।

के हो ‘वर्क इन रोमानिया’ पोर्टल?

‘वर्क इन रोमानिया’ रोमानिया सरकारको आधिकारिक अनलाइन प्रणाली हो। यसलाई विदेशी नागरिकलाई रोजगारी दिने प्रक्रिया व्यवस्थित, सुरक्षित र पारदर्शी बनाउन विकास गरिएको हो।

यस पोर्टलमार्फत रोमानियाका रोजगारदाताले आफ्नो विवरण दर्ता गर्न, विदेशी कामदार आवश्यक भएका पदको विवरण उपलब्ध गराउन र सम्बन्धित निकायमा कामदार भर्नाको आवेदन पेस गर्न सक्छन्।

त्यस्तै, वैधानिक रूपमा अनुमति प्राप्त रोजगार तथा कामदार भर्ना एजेन्सीहरूले पनि यसै प्रणालीबाट विभिन्न प्रशासनिक प्रक्रिया पूरा गर्न सक्छन्।

विदेशी कामदारले भने पोर्टलबाट रोमानियामा काम गर्ने कानुनी प्रक्रिया, रोजगारीका सर्त, रोजगारदाता तथा अनुमति प्राप्त एजेन्सीसम्बन्धी जानकारी प्राप्त गर्न सक्छन्।

पोर्टलमा कामदारको अधिकार, तलब, आवास, श्रम सम्झौता तथा दुर्व्यवहार वा श्रम शोषणविरुद्ध उजुरी गर्ने व्यवस्थाबारे पनि जानकारी राखिएको छ।

आधिकारिक वेबसाइट: https://workinromania.gov.ro

किन रोकिएको थियो पोर्टलको सेवा?

रोमानियाली सरकारले विदेशी कामदार अभाव भएका पेशाहरूको सूचीसम्बन्धी निर्णय गरेको थियो। तर उक्त सूचीसम्बन्धी आदेशविरुद्ध परेको मुद्दामा बुखारेस्टको पुनरावेदन अदालतले आदेशको कार्यान्वयन अस्थायी रूपमा निलम्बन गरेको थियो।

त्यसपछि विदेशी कामदार भर्नाका केही प्रक्रिया, विशेषगरी रोजगारदाता दर्ता, आधिकारिक अनुमति र D/AM2 श्रेणीको कामदार भिसाका लागि आवेदन पेस गर्ने सेवा प्रभावित भएका थिए।

अक्टोबर ३० मा रोमानियाका रोजगारदाता प्रतिनिधिहरूले श्रम मन्त्रालयसँगको छलफलपछि कानुनी तथा प्राविधिक समाधान खोजिएको र नोभेम्बर १५ सम्ममा सेवा पूर्ण रूपमा सञ्चालन हुन सक्ने बताएका थिए।

तर नोभेम्बरको सुरुमा पोर्टल पुनः सञ्चालन भएको भन्ने र पुनः सञ्चालनको तयारी भइरहेको भन्ने फरक समाचार आएका छन्। आधिकारिक पोर्टलमा पनि केही सेवा रोकिएको सूचना देखिएकाले पूर्ण सञ्चालनको अवस्था सम्बन्धित सरकारी वेबसाइटबाट पुष्टि गर्नुपर्ने हुन्छ।

करिब ४०० प्रकारका पेशामा विदेशी कामदारको माग?

रोमानियाको विदेशी श्रमिक भर्ना क्षेत्रमा कार्यरत रोजगारदाता संघका अनुसार देशमा पर्याप्त जनशक्ति उपलब्ध नभएका पेशाहरूको सूची विस्तार गर्ने तयारी भएको छ।

हाल चर्चामा रहेको २८९ पेशाको सूचीलाई विस्तार गरेर करिब ४०० पुर्‍याउने प्रस्ताव छ।

रोमानियामा निर्माण, होटल तथा रेस्टुरेन्ट, उत्पादनमूलक उद्योग र सेवा क्षेत्रमा विदेशी कामदारको आवश्यकता रहेको रोजगारदाता प्रतिनिधिहरूले बताएका छन्।

विदेशी कामदारसम्बन्धी आधिकारिक जानकारीअनुसार भिसाको श्रेणी र कामको प्रकृतिअनुसार कुक, सवारी चालक, सिकर्मी, इलेक्ट्रिसियन तथा मौसमी कृषि कामदारजस्ता पेशामा पनि रोजगारीको प्रक्रिया हुन सक्छ।

तर कुन कम्पनीले कति कामदार माग गरेको छ, कति तलब दिनेछ र नेपाली नागरिकका लागि कुन पद उपलब्ध हुनेछ भन्ने जानकारी सम्बन्धित रोजगारदाताको वास्तविक मागमा निर्भर हुन्छ।

त्यसैले करिब ४०० पेशाको सूचीलाई ४०० वटा नयाँ रोजगारी विज्ञापनका रूपमा बुझ्नुहुँदैन।

के नेपालीले पोर्टलबाट सिधै आवेदन दिन सक्छन्?

रोमानियाको सरकारी पोर्टल सञ्चालनमा आउनुले नेपाली नागरिकलाई पनि रोजगारीसम्बन्धी आधिकारिक जानकारी प्राप्त गर्न सहयोग पुग्न सक्छ।

तर पोर्टल विदेशी कामदारले आफैँ खाता खोलेर सबै कम्पनीका जागिरमा सिधै आवेदन दिने सामान्य रोजगार वेबसाइट होइन।

रोमानियाको आधिकारिक प्रक्रियाअनुसार कामदार भर्नाको एकीकृत आवेदन रोजगारदाता वा अनुमति प्राप्त भर्ना एजेन्सीले पेस गर्छन्।

रोजगारीको प्रकारअनुसार रोजगारदाताले सिधै कामदार भर्ना गर्न सक्ने अवस्था पनि छन्।

यसका लागि रोमानियाले D/AM1 र D/AM2 गरी दुई प्रकारका रोजगार भिसासम्बन्धी प्रक्रिया राखेको छ।

• D/AM1: मुख्यतः उच्च योग्यता वा विशेष व्यावसायिक सीप आवश्यक पर्ने रोजगारीका लागि।
• D/AM2: अन्य योग्यता तथा सीप भएका स्थायी वा मौसमी कामदारका लागि। सामान्यतया अनुमति प्राप्त एजेन्सीमार्फत प्रक्रिया अघि बढ्छ। आवश्यक स्वीकृति पाएका रोजगारदाताले केही अवस्थामा सिधै भर्ना गर्न सक्छन्।

भर्नासम्बन्धी आवश्यक स्वीकृतिपछि कामदारले सम्बन्धित रोमानियाली कूटनीतिक नियोगमार्फत भिसाको प्रक्रिया पूरा गर्नुपर्ने हुन्छ।

के आवेदन र भर्ना प्रक्रिया निःशुल्क हुन्छ?

रोमानियाको सरकारी पोर्टलमा उल्लेख भएअनुसार त्यहाँका अनुमति प्राप्त कामदार भर्ना एजेन्सीले कामदारबाट रोजगारीमा नियुक्त गराइदिएबापत कमिसन, शुल्क, धरौटी वा जमानत रकम लिन पाउँदैनन्।

तर यसको अर्थ सम्पूर्ण वैदेशिक रोजगार प्रक्रिया पूर्ण रूपमा निःशुल्क हुन्छ भन्ने होइन।

भिसा, स्वास्थ्य परीक्षण, यात्रा, कागजात र नेपालतर्फका कानुनी प्रक्रियामा लागू हुने खर्चबारे छुट्टै जानकारी लिनुपर्छ।

कुनै कम्पनी वा एजेन्सीले रोजगारी उपलब्ध गराउने भन्दै पैसा मागेमा त्यसको वैधानिकता जाँच गर्न आवश्यक छ।

रोमानिया जान चाहने नेपालीले के गर्ने?

रोमानियामा रोजगारी खोजिरहेका नेपालीहरूले सम्बन्धित कम्पनी, रोजगारदाता र भर्ना एजेन्सीको आधिकारिक विवरण जाँच गर्न सक्छन्।

नेपालबाट वैदेशिक रोजगारीमा जाने व्यक्तिले वैदेशिक रोजगार विभागबाट सम्बन्धित रोजगारको माग, इजाजतप्राप्त म्यानपावर कम्पनी र श्रम स्वीकृतिको प्रक्रियासमेत जाँच गर्नुपर्छ।

कामदारले रोजगारी स्वीकार गर्नुअघि तलब, काम गर्ने समय, करार अवधि, खानेबस्ने सुविधा, बीमा तथा अन्य सेवा सुविधाबारे लिखित रूपमा स्पष्ट जानकारी लिनु आवश्यक छ।

उपयोगी आधिकारिक वेबसाइटहरू:

१. रोमानियाको सरकारी रोजगारसम्बन्धी पोर्टल:
https://workinromania.gov.ro

२. रोमानियामा विदेशी कामदारको अधिकार र रोजगारीसम्बन्धी जानकारी:
https://workinromania.gov.ro/workinro/default/angajati?lang=en

३. नेपालको वैदेशिक रोजगार विभाग:
https://dofe.gov.np

४. नेपालबाट वैदेशिक रोजगारीको माग र इजाजतप्राप्त संस्थाको विवरण हेर्न:
https://foreignjob.dofe.gov.np

रोमानियाको यो डिजिटल प्रणालीले विदेशी कामदार भर्नाको प्रक्रिया बढी पारदर्शी बनाउने र अनधिकृत मध्यस्थकर्ताबाट हुन सक्ने ठगी तथा शोषणको जोखिम घटाउन सहयोग गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

तर नेपाली कामदारका लागि वास्तविक अवसर, आवेदन प्रक्रिया र रोजगारीका सर्त सम्बन्धित रोजगारदाताको माग, रोमानियाको लागू कानुन तथा नेपालको वैदेशिक रोजगार प्रक्रियामा निर्भर हुनेछन्।

स्रोत: रोमानियाको गृह मन्त्रालय, रोमानियाको सरकारी Work in Romania पोर्टल, रोमानियाली सरकारी समाचार संस्था AGERPRES र नेपालको वैदेशिक रोजगार विभाग।