अब काठमाडौैंलगायत जुनसुकै जिल्लाबाट नागरिकताको प्रतिलिपि लिन सकिने
नागरिकताको प्रतिलिपि लिन अब आफ्नै जिल्ला जानु नपर्ने, काठमाडौं उपत्यकाका तीन कार्यालयबाट सेवा पाइने
काठमाडौं, ललितपुर र भक्तपुरका जिल्ला प्रशासन कार्यालयबाट प्रदेशअनुसार नागरिकताको प्रतिलिपि वितरण गरिने, तर विवरण नमिलेमा पुरानै जिल्लामा जानुपर्ने।
काठमाडौं। नेपाली नागरिकताको प्रमाणपत्र हराएमा, च्यातिएमा वा नष्ट भएमा त्यसको प्रतिलिपि लिन अब नागरिकता जारी भएको आफ्नै जिल्ला पुग्नुपर्ने बाध्यता हट्ने भएको छ।
सरकारले नागरिकताको प्रतिलिपि देशका जुनसुकै जिल्ला प्रशासन कार्यालयबाट लिन सकिने व्यवस्था गरेको छ। यससँगै काठमाडौं उपत्यकामा बसोबास गर्दै आएका अन्य जिल्लाका नागरिकले पनि काठमाडौं, ललितपुर र भक्तपुरका जिल्ला प्रशासन कार्यालयबाट नागरिकताको प्रतिलिपि पाउने भएका छन्।
जिल्ला प्रशासन कार्यालय काठमाडौंले २०८३ कात्तिक १० गते सूचना जारी गर्दै यससम्बन्धी व्यवस्था सार्वजनिक गरेको हो।
नेपाल सरकारको १०० बुँदे शासकीय सुधार कार्यसूचीको बुँदा नम्बर २१ र नेपाल नागरिकता (पाँचौँ संशोधन) नियमावली, २०८३ अनुसार यस्तो व्यवस्था गरिएको हो।
गृह मन्त्रालयले कात्तिक ९ गते जारी गरेको परिपत्रअनुसार काठमाडौं उपत्यकामा अन्य जिल्लाबाट आएका नागरिकको चापलाई ध्यानमा राख्दै तीनवटा जिल्ला प्रशासन कार्यालयलाई प्रदेशअनुसार जिम्मेवारी बाँडफाँड गरिएको छ।
कुन प्रदेशका नागरिकले कहाँबाट प्रतिलिपि लिने?
१. जिल्ला प्रशासन कार्यालय, काठमाडौं
बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका जिल्लाबाट नागरिकता लिएका व्यक्तिले जिल्ला प्रशासन कार्यालय काठमाडौं वा त्यसअन्तर्गतका सम्बन्धित कार्यालयबाट प्रतिलिपि लिन सक्नेछन्।
२. जिल्ला प्रशासन कार्यालय, ललितपुर
कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका जिल्लाबाट नागरिकता लिएका व्यक्तिलाई जिल्ला प्रशासन कार्यालय ललितपुर वा त्यसअन्तर्गतका सम्बन्धित कार्यालयबाट सेवा उपलब्ध गराइनेछ।
३. जिल्ला प्रशासन कार्यालय, भक्तपुर
कोशी र मधेश प्रदेशका जिल्लाबाट नागरिकता लिएका व्यक्तिले जिल्ला प्रशासन कार्यालय भक्तपुर वा त्यसअन्तर्गतका सम्बन्धित कार्यालयबाट प्रतिलिपि लिन सक्नेछन्।
कुन अवस्थामा नागरिकताको प्रतिलिपि पाइन्छ?
जिल्ला प्रशासन कार्यालयको सूचनाअनुसार नागरिकताको प्रमाणपत्रमा निम्न समस्या आएमा प्रतिलिपिका लागि आवेदन दिन सकिनेछ।
- नागरिकताको प्रमाणपत्र हराएमा।
- आगलागीबाट नागरिकता नष्ट भएमा।
- पानीले भिजेर नागरिकता काम नलाग्ने भएमा।
- नागरिकता च्यातिएर प्रयोग गर्न नमिल्ने भएमा।
- पुरानो नागरिकताको सट्टा नयाँ ढाँचामा प्रतिलिपि आवश्यक परेमा।
- अन्य कुनै कारणले नागरिकताको प्रतिलिपि लिनुपर्ने भएमा।
प्रतिलिपि पाउन के सर्त पूरा गर्नुपर्छ?
नागरिकताको प्रतिलिपि पाउन सम्बन्धित जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा निवेदन पेस गर्नुपर्नेछ।
निवेदकको जैविक विवरण राष्ट्रिय परिचय व्यवस्थापन सूचना प्रणाली (NIDMIS) र केन्द्रीकृत नागरिकता सूचना व्यवस्थापन प्रणाली (CCIMS) मा रहेको विवरणसँग हुबहु मिलेको अवस्थामा प्रतिलिपि जारी गरिने सूचनामा उल्लेख छ।
काठमाडौं जिल्ला प्रशासन कार्यालयका सूचना अधिकारी खिमराज भुसालका अनुसार नागरिकतासम्बन्धी विवरण केन्द्रीकृत प्रणालीमा अद्यावधिक भएको र राष्ट्रिय परिचयपत्र बनाएको हुनुपर्नेछ।
त्यसैले नागरिकताको प्रतिलिपि लिन जाने व्यक्तिले आफ्नो नागरिकता र राष्ट्रिय परिचयपत्रसम्बन्धी अभिलेख मिलेको सुनिश्चित गर्नुपर्ने हुन्छ।
यी अवस्थामा भने आफ्नै जिल्ला जानुपर्ने
नयाँ व्यवस्थाअनुसार सबै प्रकारका नागरिकता सम्बन्धी समस्या काठमाडौं उपत्यकाबाटै समाधान हुने भने होइनन्।
निम्न अवस्थामा नागरिकता जारी भएको पुरानै जिल्लामा सम्पर्क गर्नुपर्ने जिल्ला प्रशासन कार्यालयले स्पष्ट पारेको छ।
- सरकारी प्रणालीमा नागरिकताको अभिलेख नभेटिएमा।
- पुरानो नागरिकतामा उल्लेख भएको नाम वा थर सच्याउनुपर्ने भएमा।
- जन्ममिति वा अन्य व्यक्तिगत विवरण परिवर्तन गर्नुपर्ने भएमा।
- साविकको नागरिकताभन्दा फरक विवरण राखेर प्रतिलिपि लिन खोजेमा।
- नागरिकता वा निवेदन पहिलो दृष्टिमै शंकास्पद देखिएमा।
यसको अर्थ, पुरानो नागरिकताको विवरण जस्ताको तस्तै राखेर प्रतिलिपि लिन चाहने नागरिकले नयाँ व्यवस्थाको सुविधा पाउन सक्छन्। तर विवरण संशोधन गर्नुपर्ने अवस्थामा नागरिकता जारी भएको सम्बन्धित जिल्लामै प्रक्रिया अघि बढाउनुपर्नेछ।
सेवा कहिलेदेखि सुरु हुन्छ?
नयाँ व्यवस्थाका लागि आवश्यक प्राविधिक उपकरण जडान तथा व्यवस्थापनको काम भइरहेको छ।
काठमाडौं जिल्ला प्रशासन कार्यालयका सूचना अधिकारी खिमराज भुसालले सञ्चारमाध्यमलाई दिएको जानकारीअनुसार केही सेवाग्राहीको काम सुरु भइसकेको छ भने आवश्यक उपकरण प्राप्त भएपछि आगामी सातादेखि नियमित रूपमा सेवा सञ्चालन गर्ने तयारी छ।
त्यसैले प्रतिलिपिका लागि कार्यालय जानुअघि सम्बन्धित जिल्ला प्रशासन कार्यालयसँग सेवा सञ्चालनको अवस्था र आवश्यक कागजातबारे जानकारी लिनु उपयुक्त हुन्छ।
सेवाग्राहीलाई के फाइदा हुन्छ?
यसअघि नागरिकताको प्रतिलिपि लिन नागरिकता जारी भएको जिल्लामै पुग्नुपर्ने अवस्थाले काठमाडौंमा अध्ययन, रोजगारी, व्यवसाय वा अन्य कामका लागि बस्दै आएका नागरिकलाई समस्या पर्ने गरेको थियो।
नयाँ व्यवस्थाले विशेषगरी आफ्नो गृहजिल्लाबाट टाढा बस्दै आएका नागरिकको समय र यात्रा खर्च घटाउन सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
तर यो सुविधा नागरिकताको प्रतिलिपिका लागि मात्र हो। पहिलो पटक नयाँ नागरिकता बनाउने प्रक्रिया र पुरानो नागरिकताको विवरण सच्याउने प्रक्रिया यस व्यवस्थाभन्दा फरक छन्।
थप जानकारी तथा आधिकारिक सूचनाका लागि: जिल्ला प्रशासन कार्यालय काठमाडौंको वेबसाइट daokathmandu.moha.gov.np मा हेर्न सकिन्छ।
