नेपालमा उबर सेवा सुरु, यात्रु र चालकले कसरी प्रयोग गर्ने?
काठमाडौं । विश्वव्यापी राइड–हेलिङ कम्पनी उबरले नेपालमा औपचारिक रूपमा सेवा सुरु गरेको छ। कम्पनीले नेपालमा सेवा सञ्चालनका लागि स्थानीय कम्पनी ट्याक्सीमाण्डुसँग सहकार्य गरेको छ। सुरुवातमा उबरको सेवा काठमाडौं उपत्यकामा उपलब्ध भएको छ।
उबरमार्फत यात्रुले अहिले एपबाट बाइक र कार दुवै सेवा लिन सक्नेछन्। यसअघि काठमाडौं उपत्यकामा पठाओ, इनड्राइभ, याङ्गो लगायतका राइड–हेलिङ सेवा सञ्चालनमा थिए। उबरको प्रवेशसँगै यात्रुलाई अर्को विकल्प थपिएको छ।
कम्पनीका अनुसार नेपालमा अहिले कुन व्यावसायिक मोडल उपयुक्त हुन्छ भन्ने परीक्षण भइरहेको छ। उबरले नेपालमा सदस्यता आधारित मोडल र कमिसन आधारित मोडल दुवै मूल्यांकन गरिरहेको छ। भारतमा उबरले चालकबाट निश्चित सदस्यता शुल्क लिने र यात्रुबाट आएको भाडा चालकले राख्ने मोडल प्रयोग गरिरहेको छ। नेपालमा भने दुवै मोडल परीक्षणकै चरणमा रहेको कम्पनीले जनाएको छ।
उबरकी दक्षिण एसियाका लागि अन्तर्राष्ट्रिय बजार प्रमुख आकांक्षा सिंहका अनुसार नेपालमा अहिले उबरको प्रतिनिधि कार्यालय छैन। तर कम्पनीले यस वर्षको अन्त्यसम्म नेपालमा स्थानीय उपस्थिति स्थापना गर्ने योजना बनाएको छ। भारत, अमेरिका लगायत उबर चल्ने देशबाट नेपाल आउने यात्रुले छुट्टै एप डाउनलोड नगरी आफ्नो पुरानै उबर एपबाट नेपालमा सेवा लिन सक्नेछन्।
कम्पनीका अनुसार चालकबाट पनि राम्रो प्रतिक्रिया आएको छ। उबरले दर्ता खोलिएको एक साताभन्दा कम समयमा करिब २ हजार ५ सय चालक जोडिएको जनाएको छ। तीमध्ये दुईपांग्रे र चारपांग्रे सवारी चालक दुवै छन्। कम्पनीका अनुसार २० हजारभन्दा बढी चालकले एप डाउनलोड गर्न प्रयास गरेका छन्।
यात्रुले कसरी उबर प्रयोग गर्ने?
यात्रुले आफ्नो मोबाइलमा Uber app डाउनलोड गरेर खाता बनाउनुपर्छ। एपमा गन्तव्य राखेपछि उपलब्ध सवारी विकल्प, अनुमानित भाडा र चालकको विवरण देखिन्छ। त्यसपछि आफूलाई उपयुक्त विकल्प छानेर राइड बुक गर्न सकिन्छ। उबरको आधिकारिक एपमा गन्तव्य राखेपछि भाडाको अनुमान र आगमन समय देखिने व्यवस्था रहेको छ।
यात्रा गर्दा एपमै देखिएको चालकको नाम, सवारी नम्बर र गन्तव्य विवरण मिलेको छ कि छैन भनेर जाँच गर्नु सुरक्षित हुन्छ। सम्भव भएसम्म एपबाहिर छुट्टै मोलमोलाइ नगर्नु, आफ्ना व्यक्तिगत विवरण अनावश्यक रूपमा नदिनु र समस्या परेमा एपको सहायता सुविधा प्रयोग गर्नु उपयुक्त हुन्छ।
चालकले कसरी जोडिन सक्छन्?
ट्याक्सीमाण्डुको वेबसाइटमा आफूलाई “Uber Strategic Partner for Nepal” भनेर उल्लेख गरिएको छ। वेबसाइटका अनुसार चालक दर्ताका लागि लाइसेन्स, नागरिकता र ब्लुबुक जस्ता कागजात आवश्यक पर्छन्। ट्याक्सीमाण्डुले चालक दर्ता, कागजात सहजीकरण र Uber Driver app प्रयोगसम्बन्धी सहयोग गर्ने उल्लेख गरेको छ।
चालकले दर्ता गर्दा आधिकारिक माध्यम मात्र प्रयोग गर्नुपर्छ। यसअघि उबरको नाममा सामाजिक सञ्जालमा विभिन्न विज्ञापन र दर्ता फाराम देखिएका थिए, जसमा चालकको नाम, फोन नम्बर र सवारी विवरण मागिएको थियो। त्यसैले नागरिकता, लाइसेन्स, ब्लुबुक वा सवारी नम्बर कुनै पनि अपरिचित लिंक वा अनौपचारिक फेसबुक पेजमा नबुझाउनु सुरक्षित हुन्छ।
उबरले भविष्यमा के-के सेवा ल्याउन सक्छ?
उबरले नेपालमा राइड–हेलिङ मात्र होइन, भविष्यमा कुरियर, खाना डेलिभरी र अन्तरसहर यात्रा जस्ता सेवाको सम्भावना पनि अध्ययन गरिरहेको जनाएको छ। तर यी सेवा कहिलेदेखि सुरु हुने भन्नेबारे कम्पनीले निश्चित मिति सार्वजनिक गरेको छैन।
उबरका एसिया–प्रशान्त क्षेत्रका राइड्स विभागका उपाध्यक्ष तथा क्षेत्रीय महाप्रबन्धक डोमिनिक टेलरले नेपालमा पर्यटन, सहरीकरण, डिजिटल प्रयोग र प्रविधिमैत्री युवा जनसंख्याका कारण उबरका लागि सम्भावना रहेको बताएका छन्। उनका अनुसार उबर नेपालमा छोटो समयका लागि मात्र नभई दीर्घकालीन योजनासहित आएको हो।
नियमन अझै महत्त्वपूर्ण
नेपालमा राइड–हेलिङ सेवा लोकप्रिय हुँदै गए पनि यसको पूर्ण कानुनी व्यवस्था अझै स्पष्ट भइसकेको छैन। सरकारले डिजिटल मोबिलिटी तथा राइड–हेलिङ सेवालाई व्यवस्थित गर्न मापदण्ड तयार गर्ने प्रक्रिया अघि बढाएको छ। प्रस्तावित व्यवस्थामा चालक र सवारी पहिचान, यात्रु सुरक्षा, जीपीएस ट्र्याकिङ र सेवा प्रदायकको जिम्मेवारीजस्ता विषय समेटिएका छन्।
उबरको प्रवेशले यात्रुलाई थप विकल्प, चालकलाई नयाँ आम्दानीको अवसर र पर्यटन क्षेत्रमा सहज यातायात उपलब्ध गराउने अपेक्षा गरिएको छ। तर सेवा प्रयोग गर्दा यात्रु र चालक दुवैले आधिकारिक एप, प्रमाणित दर्ता प्रक्रिया र व्यक्तिगत विवरणको सुरक्षामा विशेष ध्यान दिनुपर्ने देखिन्छ।
